Strona główna - Naczelny Sąd Administracyjny

W rozpoznawanej sprawie we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wnioskodawca (sp. z o.o.) wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zainteresowanie współpracą ze spółką zgłosiła osoba podająca się za przedstawiciela podmiotu mającego siedzibę we Francji (dalej: „kontrahent”). Osoba podająca się za przedstawiciela kontrahenta wskazywała chęć nawiązania współpracy handlowej polegającej na złożeniu zamówienia na towary oferowane przez spółkę. Podjęcie współpracy z kontrahentem zostało poprzedzone jego weryfikacją polegającą na potwierdzeniu jego statusu jako zarejestrowanego podatnika w bazie VIES. Spółka podjęła czynności w zakresie w jakim było to uzasadnione skalą przewidywanej współpracy. W związku z podjęciem współpracy spółka otrzymała złożone w imieniu kontrahenta zamówienie na dostarczenie towaru.

Po złożeniu zamówienia i jego akceptacji do spółki zgłosił się przewoźnik po odbiór towaru. Spółka wydała towar, działając w przekonaniu, że uczestniczy w transakcji z kontrahentem. Zdarzenie zostało więc udokumentowane między innymi fakturami oraz dokumentacją magazynową oraz listami przewozowymi potwierdzającymi wydanie towaru firmie transportowej, która miała przetransportować towar do kontrahenta do Francji oraz Wielkiej Brytanii. Spółka nie wykonywała transportu na rzecz kontrahenta oraz nie była podmiotem organizującym transport towaru. Po upływie terminu płatności wynikającego z faktur spółka podjęła próby skontaktowania się z osobą, co do której działała w przekonaniu, że zamówienie zostało złożone w imieniu kontrahenta. Spółce nie udało się skontaktować z osobą, która podawała się za przedstawiciela kontrahenta. Natomiast ze strony kontrahenta otrzymała ostatecznie informację, iż kontrahent nie zamawiał dostawy towarów będących przedmiotem wniosku.
Na podstawie powyższych informacji stwierdzono, iż osoba podająca się za przedstawiciela kontrahenta dokonała oszustwa, w wyniku którego doszło do kradzieży wspomnianego towaru.

Sprawę oszustwa i kradzieży towarów spółka zgłosiła organom ścigania. Spółka obecnie nie dysponuje towarem, który był przedmiotem kradzieży oraz nie otrzymała płatności za towar. Równocześnie spółka poniosła przy wytworzeniu lub nabyciu przedmiotowych towarów wydatki, od których dokonała odliczenia podatku od towarów i usług.

Na gruncie powyższego stanu faktycznego spółka zapytała m.in. czy opisane w stanie faktycznym wydanie towarów podmiotowi podszywającemu się pod kontrahenta nie stanowi dostawy towarów opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

W opinii spółki, w opisanym stanie faktycznym nie doszło do dostawy towarów, o której mowa w ustawie o VAT, a to przede wszystkim z uwagi na fakt, że nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel oraz z uwagi na brak odpłatności.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ wskazał, że dla opisanej we wniosku czynności nie ma istotnego znaczenia to, czy podmiot, który przejął władanie nad towarem nabył jednocześnie prawo własności, jak i to, że wnioskodawca nie uzyskał zapłaty za towar będący przedmiotem dostawy, bowiem ustawa o podatku od towarów i usług nie uzależnia opodatkowania czynności od otrzymania zapłaty.

W analizowanym przypadku sama dostawa towarów, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, miała miejsce. Podmiot, który zamówił towar uzyskał de facto możliwość korzystania z towarów tak jak właściciel. Podkreślono, że ujawnienie okoliczności, iż wnioskodawca padł ofiarą wyłudzenia towaru miało miejsce dopiero po dokonaniu transakcji. Natomiast zdarzenie gospodarcze, jakim jest dostawa towarów, faktycznie zaistniało.

Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu interpretacyjnego za nieprawidłowe. 

Oddalając skargę kasacyjną organu Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w opisanym stanie faktycznym wydanie towaru podmiotowi podszywającemu się pod kontrahenta nie stanowi dostawy opodatkowanej VAT. Spółka, na skutek wprowadzenia w błąd, co do podmiotu będącego kupującym towar, nie przeniosła prawa do rozporządzania towarem na podmiot francuski, znany na rynku i wiarygodny, lecz wydała towar oszustowi.

Trudno w tej sytuacji uznać za trafne stanowisko organu interpretacyjnego, że spółka przeniosła prawo do rozporządzania towarem. Z punktu widzenia systemu VAT istotne jest to, by adresat dostawy był znany. Nie można przenieść prawa do rozporządzania towarem na nieustaloną osobę (podmiot), gdyż wykracza to poza sferę woli podmiotu wykonującego dostawę, a ponadto uniemożliwia kontrolę obrotu i rozliczeń podatkowych w systemie VAT.

Link do orzeczenia

Sprawa dotyczyła przetwarzania danych osobowych zawartych w dokumentacji przekazanej między organami administracji publicznej w związku z postępowaniem dotyczącym skierowania kierowcy na badania lekarskie.

NSA wskazał, że w art. 14 ust. 1 i 2 RODO* uregulowany został obowiązek informacyjny dotyczący przypadku pozyskiwania danych osobowych w sposób inny niż od osoby, której dane dotyczą. Obowiązek informacyjny z art. 14 ust. 1 i 2 RODO może zostać wyłączony na podstawie art. 14 ust. 5 lit. c RODO, jeżeli pozyskanie lub ujawnienie danych osobowych jest wyraźnie przewidziane w prawie Unii lub prawie państwa członkowskiego, a przepisy te przewidują odpowiednie środki ochrony praw i interesów osoby, której dane dotyczą. Artykuł 65 § 1 k.p.a. reguluje przekazanie sprawy według właściwości, co wiąże się z koniecznością pozyskania i ujawnienia danych osobowych między organami administracji publicznej. Chociaż przepis ten samodzielnie nie ustanawia mechanizmów ochrony danych osobowych, gwarancje takie wynikają z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących dostępu do akt sprawy oraz z uprawnień procesowych strony postępowania. W konsekwencji NSA uznał, że zawiadomienie o przekazaniu sprawy według właściwości zastępuje obowiązek informacyjny z art. 14 ust. 1 i 2 RODO, na podstawie wyjątku przewidzianego w art. 14 ust. 5 lit. c RODO.

NSA wyjaśnił ponadto, że art. 33 ust. 1 RODO dotyczący obowiązku zgłoszenia naruszenia ochrony danych osobowych znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy administrator doprowadził do naruszenia bezpieczeństwa danych lub naruszenie powstało w jego „łańcuchu przetwarzania”. Samo otrzymanie przez organ danych, które mogły zostać wcześniej bezprawnie ujawnione przez inny podmiot, nie oznacza jeszcze obowiązku dokonania zgłoszenia naruszenia przez organ otrzymujący dane.

* rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r., str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z dnia 23 maja 2018 r., str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z dnia 4 marca 2021 r., str. 35).

W rozpoznawanej sprawie podatnik złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie skutków podatkowych współfinansowania produkcji filmowej. W powyższym wniosku przedstawiono stan faktyczny, z którego wynikało, że wnioskodawca, nieprowadzący działalności gospodarczej, zawarł ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (Producent) umowę inwestycyjną o finansowanie produkcji filmowej (umowa), której przedmiotem jest współfinansowanie przez Inwestora-wnioskodawcę przedsięwzięcia polegającego na produkcji filmu fabularnego (dzieło filmowe).  Zgodnie z zapisami umowy, wnioskodawca wniósł wkład finansowy na produkcję filmu w ustalonej wysokości. W zamian za udzielone finansowanie, Inwestor nabył na podstawie umowy prawo do uzyskania kwoty stanowiącej udział w nadwyżce finansowej - "zysk netto" z realizacji przedsięwzięcia, jaką spółka osiągnie z realizacji produkcji dzieła filmowego, dla którego pozyskano finansowanie (Wnioskodawca nie uzyska żadnych innych korzyści poza udziałem w zysku netto z tytułu eksploatacji filmu). W razie poniesienia straty przy realizacji produkcji filmowej, Producent nie został zobowiązany do dokonania zwrotu całego wniesionego przez wnioskodawcę wkładu finansowego, a jedynie do rozliczania wpływów (przychodów) z eksploatacji filmu zgodnie z ustalonymi zasadami opisanymi w stanie faktycznym wniosku o interpretację. W szczególności dopuszczono zaistnienie sytuacji, w której wnioskodawca nie otrzyma nawet częściowego zwrotu wkładu finansowego. W odpowiedzi na zapytanie organu interpretacyjnego Wnioskodawca doprecyzował, że w przedstawionym stanie faktycznym ma miejsce zawarcie umowy spółki cichej pomiędzy nim a producentem, przyznał, że pomiędzy nim a producentem filmowym została zawarta taka umowa w formie pisemnej.

W związku z powyższym opisem wnioskodawca zapytał m.in., czy w przedstawionym stanie faktyczny, otrzymanie zysku netto będzie zaliczone do źródła przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.d.o.f.) i w konsekwencji opodatkowana będzie na zasadach ogólnych według skali podatkowej.

Zdaniem Wnioskodawcy, przychody przez niego uzyskane będą zaliczone do tzw. "innych źródeł", o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Przychód uzyskany z realizacji umowy nie będzie zaliczony do źródeł przychodu wymienionych w art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. w tym, w szczególności, do źródeł określonych w pkt 4. Wynika to z charakteru stosunku jaki łączy wnioskodawcę z Producentem. W zamian za wkład finansowy wnioskodawca nie uzyskuje udziałów, akcji w spółce, wnioskodawca nie będzie też uczestniczył w podziale zysku spółki innym niż zysk z produkcji filmu. Za wkładem finansowym wnioskodawcy nie idą żadne prawa korporacyjne, przewidziane w Kodeksie spółek handlowych dla udziałowców i akcjonariuszy.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. W ocenie organu interpretacyjnego skoro dopuszczalne jest stosowanie do umów nienazwanych przepisów o umowach nazwanych, wprost lub przez analogię – w przypadku spółki cichej właściwym jest potraktowanie wniesienia wkładu przez stronę jako udzielenie pożyczki, jeżeli przedmiotem wkładu są pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku - na co wskazuje treść art. 720 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.). Przekazanie przedmiotu wkładu i późniejszy jego zwrot nie stanowi dochodu wnioskodawcy. Za dochód taki należy uważać jedynie udział w zysku przedsiębiorcy. Jeżeli więc wspólnikiem spółki cichej jest osoba fizyczna, która wniosła do tej spółki wkład pieniężny, który nie jest związany z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarczą, wówczas przychód z tytułu uczestnictwa w spółce cichej należy zakwalifikować jako przychód z tytułu odsetek od pożyczek. W rezultacie, organ odpowiadając na postawione pytania stwierdził, że przychód wnioskodawcy z tytułu zawartej umowy o finansowanie produkcji filmowej należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych, tj. odsetek od pożyczek zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.

Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu interpretacyjnego za nieprawidłowe. 
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. W wyroku wyjaśniono, że postanowienia umowy spółki cichej, dotyczącej opisanej we wniosku inwestycji w produkcję filmu, nie odpowiadają essentialia negotii umowy pożyczki skodyfikowanej w art. 720 k.c. Rację ma zatem skarżący zarzucając, że organ interpretacyjny błędnie potraktował wniesienie wkładu przez wspólnika cichego jako udzielenie pożyczki, a udział w zysku jako dochód z odsetek od pożyczki, naruszając w ten sposób art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. i art. 720 k.c. w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Umowa spółki cichej, w której wspólnik w zamian za wkład pieniężny zapewnia sobie udział w zyskach z inwestycji, nie jest tym samym co udzielenie pożyczki. Wspólnik cichy nie otrzyma więc opodatkowanych u źródła odsetek, ale przychody z innych źródeł - proporcjonalnie do swojego udziału w zysku z przedsięwzięcia.

Udział w zysku osiągnięty przez wspólnika cichego nie może być zakwalifikowany jako przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.) skoro spółka cicha nie posiada osobowości prawnej (jest to umowa zobowiązaniowa), ani jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.), bowiem wspólnik cichy nie prowadzi działalności gospodarczej we własnym imieniu, a wnioskodawca jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. W konsekwencji, przychody wspólnika cichego należy zakwalifikować jako przychody z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.).

Link do orzeczenia

Sprawa dotyczyła zakresu obowiązku prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów, w szczególności tego, czy obowiązek ten trwa również po zaprzestaniu przyjmowania odpadów i w okresie rekultywacji składowiska. NSA wskazał, że art. 25 ust. 6a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nakłada obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli zarówno na posiadacza odpadów, jak i na zarządzającego składowiskiem odpadów, przy czym zakres tego obowiązku nie jest ograniczony wyłącznie do etapu faktycznego przyjmowania odpadów. Przepis ten posługuje się pojęciem „miejsca składowania odpadów”, które nie jest tożsame z czynnością składowania odpadów.

NSA podkreślił, że składowisko odpadów jako obiekt budowlany stanowi miejsce, w którym odpady pozostają zdeponowane także po zakończeniu ich przyjmowania. W konsekwencji obowiązek prowadzenia systemu kontroli odnosi się do tego miejsca jako całości, a nie jedynie do momentu deponowania odpadów. Z kolei eksploatacja składowiska odpadów – zgodnie z art. 123 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach – trwa do dnia zakończenia rekultywacji. Oznacza to, że również w tym okresie istnieje obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do nieuzasadnionego zawężenia zakresu zastosowania art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach. Z przepisu tego wynika bowiem, że zarówno posiadacz odpadów, dysponujący stosownym zezwoleniem w zakresie gospodarowania odpadami, zobowiązany jest do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów, jak i zarządzający składowiskiem odpadów, nawet w sytuacji, gdy nie dysponował on stosownym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów i nie dokonywał już czynności w postaci przyjmowania na składowisko odpadów.

Cel regulacji polegający na zapewnieniu prawidłowości gospodarowania odpadami przemawia za objęciem obowiązkiem kontroli także okresu rekultywacji, w ramach której mogą być także wykorzystywane odpady.

Sprawa dotyczyła zakresu obowiązku prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów, w szczególności tego, czy obowiązek ten trwa również po zaprzestaniu przyjmowania odpadów i w okresie rekultywacji składowiska. NSA wskazał, że art. 25 ust. 6a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nakłada obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli zarówno na posiadacza odpadów, jak i na zarządzającego składowiskiem odpadów, przy czym zakres tego obowiązku nie jest ograniczony wyłącznie do etapu faktycznego przyjmowania odpadów. Przepis ten posługuje się pojęciem „miejsca składowania odpadów”, które nie jest tożsame z czynnością składowania odpadów.

NSA podkreślił, że składowisko odpadów jako obiekt budowlany stanowi miejsce, w którym odpady pozostają zdeponowane także po zakończeniu ich przyjmowania. W konsekwencji obowiązek prowadzenia systemu kontroli odnosi się do tego miejsca jako całości, a nie jedynie do momentu deponowania odpadów. Z kolei eksploatacja składowiska odpadów – zgodnie z art. 123 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach – trwa do dnia zakończenia rekultywacji. Oznacza to, że również w tym okresie istnieje obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do nieuzasadnionego zawężenia zakresu zastosowania art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach. Z przepisu tego wynika bowiem, że zarówno posiadacz odpadów, dysponujący stosownym zezwoleniem w zakresie gospodarowania odpadami, zobowiązany jest do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów, jak i zarządzający składowiskiem odpadów, nawet w sytuacji, gdy nie dysponował on stosownym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów i nie dokonywał już czynności w postaci przyjmowania na składowisko odpadów.

Cel regulacji polegający na zapewnieniu prawidłowości gospodarowania odpadami przemawia za objęciem obowiązkiem kontroli także okresu rekultywacji, w ramach której mogą być także wykorzystywane odpady.

Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadającym siedzibę i zarząd na terenie Polski oraz podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych. Wnioskodawca posiada udziały w kapitałach spółek zagranicznych, tj. w słowackiej spółce s.r.o. i czeskiej spółce s.r.o. i rozważa w przyszłości zastosowanie opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych/ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estoński CIT). Skarżąca zwróciła się o udzielenie odpowiedzi na pytanie: W rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w uwarunkowaniach zaprezentowanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, posiadanie przez Wnioskodawcę (spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością) udziałów w kapitałach spółek zagranicznych, wyłącza (i wyłączać będzie w przyszłości) na podstawie art. 28j ust. 1 pkt. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: "u.p.d.o.p."), możliwość zastosowania przez Wnioskodawcę opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estońskiego CIT).

Zdaniem Wnioskodawcy, posiadanie przez Wnioskodawcę udziałów w kapitale spółek zagranicznych nie wyłącza i nie będzie wyłączać w przyszłości na podstawie art. 28j ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p. możliwości zastosowania przez Wnioskodawcę opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych/ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estońskiego CIT), bowiem – mając na uwadze brzmienie art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. – katalog podmiotów, które można uznać za "spółkę" w rozumieniu u.p.d.o.p. jest katalogiem zamkniętym i nie została w nim wskazana spółka posiadająca osobowość prawną mająca siedzibę lub zarząd w innym państwie. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie pojęciem "spółki" również spółek posiadających osobowość prawną, mających siedzibę lub zarząd w innym państwie, zostałoby to wyrażone w treści art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. wprost, tak jak wskazane to zostało przez ustawodawcę wprost w treści w art. 4a pkt 21 lit. d u.p.d.o.p. w odniesieniu do zagranicznych spółek niemających osobowości prawnej.

W interpretacji indywidualnej z 9 marca 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się z Wnioskodawcą, że spółki zagraniczne nie zostały ujęte przez ustawodawcę w katalogu podmiotów uznawanych za "spółkę", gdyż przytoczony powyżej art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. w żaden sposób nie zawęża kręgu spółek posiadających osobowość prawną tylko do spółek krajowych: wskazane we wniosku słowacka i czeska spółka (s.r.o.) w których udziały posiada Wnioskodawca, jako "spółki posiadające osobowość prawną" mieszczą się w art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. W konsekwencji, posiadanie przez Wnioskodawcę udziałów w kapitale spółek zagranicznych (słowackiej spółki s.r.o. i czeskiej spółki s.r.o.) wyłącza i będzie wyłączać w przyszłości na podstawie art. 28j ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p. możliwość zastosowania przez Wnioskodawcę opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estońskiego CIT).

Oddalając skargę spółki Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu interpretacyjnego za prawidłowe. 

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółki. W wyroku wyjaśniono, że przepis art. 4a pkt 21 (lit. a) u.p.d.o.p. nie zawęża kręgu spółek posiadających osobowość prawną tylko do spółek krajowych. Fakt, że w treści przepisu art. 4a pkt 21 lit. a u.p.d.o.p. nie zostały wymienione spółki posiadające zarząd lub siedzibę w innym państwie w sytuacji, gdy również nie zostały wymienione spółki posiadające zarząd lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oznacza, że zarówno mające zarząd lub siedzibę w kraju jak również poza nim spółki posiadające osobowość prawną objęte są treścią tego przepisu (stanowią desygnat definicji zawartej w tym przepisie).

Link do orzeczenia

Sprawa dotyczyła umorzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska w związku z działalnością zakładu prowadzącego obróbkę kamienia. Podstawę tego rodzaju decyzji może stanowić art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.

NSA wyjaśnił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 115a ustawy – Prawo ochrony środowiska ma na celu ochronę terenów wskazanych w art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w szczególności terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kwalifikacja terenu następuje na podstawie jego faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania, z uwzględnieniem terenów sąsiednich. Dla uznania danego terenu za faktycznie zagospodarowany pod zabudowę mieszkaniową konieczne jest nie tylko faktyczne zamieszkiwanie, lecz również zgodność takiego wykorzystania z obowiązującym prawem. Oznacza to, że zabudowa musi być legalna, a w szczególności zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o zmianie sposobu użytkowania. W konsekwencji brak decyzji pozwalającej na zmianę sposobu użytkowania lokalu użytkowego na lokal mieszkalny wyklucza możliwość zakwalifikowania nieruchomości jako terenu zabudowy mieszkaniowej w rozumieniu art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Ochrona przed hałasem nie może bowiem prowadzić do ograniczenia działalności gospodarczej prowadzonej zgodnie z prawem na terenach o charakterze przemysłowo-usługowym, w sytuacji gdy zabudowa mieszkaniowa powstała później i bez wymaganej w tym zakresie decyzji administracyjnej. Interesy osób korzystających z nieruchomości w sposób niezgodny z prawem nie mogą korzystać z wyższego poziomu ochrony niż interes przedsiębiorcy działającego na podstawie wymaganych zezwoleń. 

NSA wskazał również, że obszar oddziaływania zakładu może zostać ustalony w oparciu o wyniki pomiarów hałasu przeprowadzonych przez wyspecjalizowany organ, a brak szczegółowego zakwestionowania tych ustaleń przez stronę wyklucza skuteczne podważenie ich prawidłowości.

Link do orzeczenia

We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji spółka akcyjna wskazała, że jest polskim rezydentem podatkowym i jednym z wiodących producentów specjalistycznych rozwiązań do automatyzacji i robotyzacji procesów produkcyjnych, głównie dla przemysłu samochodowego.

Wnioskodawca prowadzi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: u.p.d.o.p.) w postaci prac rozwojowych, o których mowa w art. 4a pkt 28 u.p.d.o.p., a pracami rozwojowymi w spółce są m. in. produkty realizowane w formie prototypu (maszyny i linie technologiczne projektowane na zamówienie) - prace projektowe, inżynierskie, programowe, wykonawcze, ustawcze, uruchomieniowe zapewniające funkcjonalność prototypu.

Na wezwanie organu interpretacyjnego wnioskodawca wyjaśnił, że wytworzony w trakcie prac rozwojowych prototyp linii technologicznej amortyzatorów jest zwieńczeniem podejmowanych prac rozwojowych w spółce. Jest to finalny efekt prowadzonych przez spółkę prac rozwojowych, który stanowi potwierdzenie, że podjęte przez spółkę działania i dokonane zmiany w ramach podejmowanych prac rozwojowych skutkowały wytworzeniem technologii umożliwiającej odbiorcom zwiększenie elastyczności produkcji.

W konsekwencji, zdaniem wnioskodawcy, koszty wytworzenia prototypu nie są samodzielną kategorią kosztów, ale zawierają się w kosztach związanych z podejmowanymi pracami rozwojowymi w spółce, które skutkowały wytworzeniem nowej ulepszonej technologii. Tym samym koszty wytworzenia prototypu to wydatki związane z podejmowanymi (wymienionymi w treści wniosku) pracami rozwojowymi. 

W tak opisanym stanie faktycznym spółka sformułowana pytanie: czy na wartość początkową wartości niematerialnej i prawnej w postaci "prac rozwojowych" w rozumieniu art. 16b ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.p. należy również zaliczyć koszty poniesione na budowę prototypu?

W ocenie wnioskodawcy, wytworzony w trakcie prac rozwojowych prototyp linii technologicznej nie powinien być traktowany jako samodzielny środek trwały, ale koszty związane z jego wytworzeniem, jako koszty prac rozwojowych, powinny być rozliczone w ramach wartości niematerialnych i prawnych, będących zakończonymi z wynikiem pozytywnym pracami rozwojowymi, stosownie do art. 16b ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.p.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Zdaniem organu, koszty związane z wytworzeniem prototypu nie powinny powiększać wartości ponoszonych prac rozwojowych. Wydatki na wytworzenie prototypu nie będą stanowić elementu wartości początkowej wartości niematerialnej i prawnej w postaci "prac rozwojowych". Wytworzony prototyp powstał bowiem w następstwie prowadzonych prac rozwojowych, a nie stanowi wydatku niezbędnego do wytworzenia opisanych we wniosku prac rozwojowych.

Uchylając zaskarżoną interpretację indywidualną WSA w Warszawie nie podzielił stanowiska organu, że koszty powstania prototypu nie stanowią wydatku niezbędnego do wytworzenia opisanych we wniosku prac rozwojowych. Na wartość początkową wartości niematerialnej i prawnej w postaci „prac rozwojowych" w rozumieniu art. 16b ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.p. należy więc zaliczyć koszty poniesione na budowę prototypu.

Oddalając skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wytworzenie prototypu jest niezbędnym elementem prowadzonych prac rozwojowych. Bez wytworzenia prototypu nie można byłoby uznać, że spółka zakończyła prace rozwojowe, które były przedmiotem projektu. Z treści wniosku nie wynika, aby strona skarżąca zajmowała się produkcją amortyzatorów, nie można więc domniemywać, ani zakładać, że stworzony prototyp linii produkcyjnej do ich wytwarzania mógłby mieć zastosowanie w jej działalności, a tym samym stanowić jej środek trwały.

Link do orzeczenia

W dzisiejszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi kasacyjne Prezesa Rady Ministrów od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2025 r. o sygnaturach akt: II SA/Wa 153/25, II SA/Wa 154/25, II SA/Wa 155/25, II SA/Wa 156/25, II SA/Wa 157/25, II SA/Wa 158/25, II SA/Wa 159/25, II SA/Wa 152/25. 

Wyroki te zapadły w sprawach ze skarg na decyzje Prezesa Rady Ministrów dotyczące cofnięcia poświadczeń bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o wskazanych w wyroku klauzulach.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, natomiast ze względu na informacje wrażliwe zawarte w uzasadnieniu wyroku, uzasadnienie to nie będzie podlegało publicznemu udostępnieniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.