Strona główna - Naczelny Sąd Administracyjny

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego dla realizacji elektrowni wiatrowych. Wojewoda uznał, że lokalizacja elektrowni wiatrowych nie może nastąpić na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego, a ponadto zakwestionował zakres obszaru objętego projektem planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu nadzoru. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok Sądu I instancji oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

NSA wskazał, że zintegrowany plan inwestycyjny stanowi szczególny rodzaj miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie planu miejscowego. Jednocześnie jednak art. 37n ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że ilekroć w przepisach ustaw lub przepisach odrębnych jest mowa o planie miejscowym lub miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, należy przez to rozumieć również zintegrowany plan inwestycyjny.

W konsekwencji lokalizacja elektrowni wiatrowych może nastąpić również na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 37ec ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten odrębnie reguluje sytuację, gdy zintegrowany plan inwestycyjny dotyczy wyłącznie lokalizacji instalacji odnawialnych źródeł energii innych niż elektrownie wiatrowe, co oznacza, że ustawodawca dopuścił możliwość lokalizacji samych elektrowni wiatrowych na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego.

NSA wyjaśnił również, że choć zgodnie z art. 37ea ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zintegrowany plan inwestycyjny obejmuje wyłącznie teren inwestycji głównej oraz inwestycji uzupełniającej, to przy lokalizacji elektrowni wiatrowych należy uwzględnić również art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Przepis ten wymaga bowiem, aby plan miejscowy przewidujący lokalizację elektrowni wiatrowej obejmował co najmniej obszar położony w odległości określonej w art. 4 ust. 1 tej ustawy, a więc co do zasady w odległości odpowiadającej dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej albo – jeżeli plan przewiduje inną odległość – nie mniejszej niż 700 metrów.

W konsekwencji w przypadku lokalizacji elektrowni wiatrowych na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego zakres inwestycji głównej powinien być określany z uwzględnieniem wymogów wynikających z ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Link do orzeczenia

Przedmiotem sprawy zakończonej dzisiejszym prawomocnym wyrokiem było wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu określającej warunki prowadzenia robót melioracyjnych, w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego. Po wznowieniu postępowania, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu decyzją z 26 kwietnia 2019 r. wniósł sprzeciw wobec realizacji przedsięwzięcia. Po wniesieniu odwołania Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie decyzją z 31 lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 26 kwietnia 2019 r.

Skargę na decyzję z 31 lipca 2019 r. wniósł inwestor. Wyrokiem z 11 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z 31 lipca 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 26 kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) przez błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że w sprawie istniały podstawy wznowienia postępowania.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosła organizacja społeczna oraz organ - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Wyrokiem z 26 marca 2024 r. III OSK 3411/21 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną organu jako wniesioną z uchybieniem terminu oraz oddalił skargę kasacyjną organizacji społecznej.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem z 26 marca 2024 r. III OSK 3411/21 wskazując, że skarga kasacyjna została wniesiona w terminie.

W dzisiejszym wyroku w sprawie III OSK 1974/24 Naczelny Sąd Administracyjny wznowił postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie uznając, że skarga kasacyjna Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska została wniesiona w terminie i jednocześnie oddalił skargę kasacyjną tego organu.

NSA uznał, że ujawnienie w trakcie realizacji inwestycji przekroczenia deklarowanej powierzchni przekształconej (ponad 2 ha) nie stanowiło nowej okoliczności istniejącej w chwili wydania decyzji z 6 maja 2015 r., a więc nie mogło być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podkreślił konieczność rozróżnienia wadliwości decyzji administracyjnej od jej nieprawidłowej realizacji, podkreślając, że naruszenia powstałe na etapie wykonywania decyzji powinny być przedmiotem ewentualnego odrębnego postępowania.

NSA nie podzielił także zarzutu kasacyjnego organu podnoszącego naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełniało wszystkie wymogi i umożliwiało kontrolę instancyjną. Sąd zaznaczył, że przepis ten nie może służyć do kwestionowania samej oceny prawnej. Ponadto NSA nie dopatrzył się naruszenia art. 153 p.p.s.a., akcentując, że na etapie wydawania decyzji inwestor deklarował parametry inwestycji, które nie kwalifikowały jej jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, a późniejsze odstępstwa nie świadczą o wadliwości samej decyzji określającej warunki prowadzenia robót melioracyjnych.

*Sprostowanie do informacji prasowych w związku z wyrokiem NSA z 14 kwietnia 2026 r. III OSK 1974/24 - link do sprostowania

W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia sądy administracyjne rozstrzygały, czy po przekroczeniu limitu przychodów uprawniającego do stosowania preferencyjnej 9-proc. stawki podatku dochodowego od osób prawnych podatnik może opodatkować dochód częściowo według stawki 9 proc., a częściowo według 19 proc.

Spółka twierdziła, że możliwe jest zastosowanie dwóch stawek jednocześnie – do wysokości limitu 2 mln euro według stawki 9 proc., a od nadwyżki według 19 proc. W tym celu złożyła korektę zeznania CIT-8 i wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty.

Organy podatkowe nie zgodziły się z tym stanowiskiem. Wskazały, że przepisy u.p.d.o.p. nie przewidują mechanizmu dzielenia dochodu na części opodatkowane różnymi stawkami. Ich zdaniem przekroczenie limitu przychodów skutkuje utratą prawa do preferencyjnej stawki i koniecznością opodatkowania całości dochodu według stawki 19 proc.

Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznając, że warunkiem stosowania 9-proc. stawki u.p.d.o.p. jest nieprzekroczenie limitu przychodów przez cały rok podatkowy. Nawet minimalne przekroczenie progu powoduje utratę prawa do preferencji w odniesieniu do całego dochodu.

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził tę wykładnię. Podkreślił, że preferencyjna stawka u.p.d.o.p. ma charakter wyjątku i może być stosowana wyłącznie przy spełnieniu ustawowych warunków przez cały rok. Brak jest podstaw prawnych do jednoczesnego stosowania dwóch stawek w jednym roku podatkowym. Przyjął także, że nie zostały naruszone żadne zasady stanowienia i wykładni prawa w zgodzie z Konstytucją RP.  W konsekwencji przekroczenie limitu przychodów oznacza obowiązek opodatkowania całego dochodu według stawki 19 proc.

Link do orzeczenia

Sprawa dotyczyła bezczynności Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie rozpoznania wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej obejmującego korespondencję kierowaną do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, w szczególności pisma dotyczące weryfikacji statusu aptek prowadzonych przez tę stronę. Organ uznał, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, powołując się m.in. na ich „wewnętrzny” charakter.

NSA wskazał, że pojęcie informacji publicznej, określone w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, ma charakter szeroki i obejmuje każdą informację odnoszącą się do działalności organów władzy publicznej oraz realizacji przez nie zadań publicznych. Kwalifikacja danej informacji jako publicznej nie zależy od celu, w jakim wnioskodawca jej żąda, ani od tego, czy dotyczy ona jego indywidualnej sprawy. 

Ponadto, kryterium „sprawy własnej” nie może stanowić podstawy odmowy udostępnienia informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego i przysługuje każdemu, bez konieczności wykazywania interesu prawnego lub faktycznego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której ta sama informacja miałaby charakter publiczny lub niepubliczny w zależności od podmiotu występującego z wnioskiem, co pozostawałoby w sprzeczności z art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

NSA podkreślił jednocześnie, że z zakresu informacji publicznej wyłączone są dokumenty prywatne oraz informacje odnoszące się wyłącznie do sfery prywatnej. Dokument prywatny nie uzyskuje charakteru informacji publicznej tylko dlatego, że znajduje się w aktach organu. Natomiast dokumenty wytworzone przez organ w związku z wykonywaniem jego kompetencji, w tym dokumenty dotyczące konkretnych spraw, co do zasady stanowią informację publiczną.

NSA wyjaśnił również, że pojęcie dokumentu wewnętrznego obejmuje dokumenty służące wymianie informacji wewnątrz struktury organizacyjnej organu, mające charakter roboczy, przygotowawczy lub organizacyjny, które nie są kierowane na zewnątrz i nie wyrażają stanowiska organu. Dokumenty takie stanowią element procesu decyzyjnego i nie podlegają udostępnieniu. Nie każdy jednak dokument powiązany z działalnością organu może zostać uznany za dokument wewnętrzny. Kluczowe znaczenie ma to, czy dokument został skierowany do podmiotu zewnętrznego oraz czy posiada walor oficjalności. Dokumenty mające charakter oświadczeń woli organu, kierowane do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne i mogące wywoływać skutki w sferze zewnętrznej, nie mieszczą się w kategorii dokumentów wewnętrznych. Z tego powodu NSA uznał, że pisma kierowane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, sporządzone po zakończeniu postępowań administracyjnych i odnoszące się do wykonywania zadań publicznych, mają charakter dokumentów urzędowych. Okoliczność, że organy pozostają w relacji nadzorczej, nie nadaje tego rodzaju dokumentom charakteru wewnętrznego. Artykuł 115 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo farmaceutyczne, regulujący uprawnienia nadzorcze Głównego Inspektora Farmaceutycznego, nie stanowi podstawy do uznania takiej korespondencji za dokumentację wewnętrzną, lecz potwierdza odrębność podmiotów, między którymi następuje wymiana informacji.

W konsekwencji NSA podzielił stanowisko wojewódzkiego sądu administracyjnego, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną, a organ – odmawiając ich udostępnienia bez wydania decyzji – pozostawał w bezczynności. W takiej sytuacji zasadne było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie NSA podkreślił, że zobowiązanie do rozpoznania wniosku nie jest równoznaczne z zobowiązaniem do udostępnienia informacji publicznej. Sposób rozpoznania wniosku pozostaje w gestii organu, do którego strona zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej.

Link do orzeczenia

Sprawa dotyczyła dopuszczalności przetwarzania przez podmioty zarządzające wierzytelnościami danych osobowych osoby wskazywanej jako spadkobierca dłużnika w celu dochodzenia wierzytelności, w sytuacji braku stwierdzenia nabycia spadku.

NSA wskazał, że zastosowanie art. 6 ust. 1 lit. f RODO* wymaga wykazania istnienia prawnie uzasadnionego interesu administratora, przy czym warunkiem jego przyjęcia jest rzeczywisty związek pomiędzy przetwarzaniem danych a możliwością dochodzenia roszczeń. W tym kontekście kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy osoba, której dane są przetwarzane, może być uznana za dłużnika. W związku z tym NSA wyjaśnił, że samo złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku nie przesądza o nabyciu statusu spadkobiercy. Status ten może być skutecznie wykazany wobec osób trzecich wyłącznie przez przedstawienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia. W konsekwencji brak takiego dokumentu uniemożliwia uznanie danej osoby za dłużnika w rozumieniu przepisów ustawy z 12 maja 2023 r. o zarządzaniu wierzytelnościami i nabywcach wierzytelności. Jeżeli osoba wskazywana jako spadkobierca kwestionuje swój status, administrator danych nie może opierać przetwarzania danych wyłącznie na przypuszczeniu co do jej odpowiedzialności za dług. W takiej sytuacji konieczne jest uprzednie uzyskanie formalnego potwierdzenia nabycia spadku. Choć wierzyciel może co do zasady wykazywać status spadkobiercy różnymi środkami dowodowymi, to w razie sporu jedyną drogą jest uzyskanie orzeczenia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Dopiero taki dokument pozwala na przypisanie danej osobie statusu dłużnika. Natomiast brak wykazania statusu dłużnika wyklucza możliwość powołania się na prawnie uzasadniony interes w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f RODO, a tym samym wyklucza podstawę prawną przetwarzania danych osobowych.

* rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35)

Link do orzeczenia

Kontrolując zgodność z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1215/24, którym Sąd I instancji oddalił skargę B.C. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 13 listopada 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie niewłaściwego składu produktu leczniczego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną B.C. oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że WSA w Warszawie rozpoznając skargę był związany oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku NSA z 13 lutego 2024 r., II GSK 858/20.
W ocenie NSA, Sąd I instancji zastosował się do tych wytycznych, bowiem po dokonaniu analizy  przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U z 2022 r. poz. 1657 ze zm.) stwierdził, że w ustawie brak jest podstaw do uznania interesu prawnego skarżącej w żądaniu wszczęcia przez organ postępowania w sprawie niewłaściwego składu produktu leczniczego.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko Sądu I instancji, który prawidłowo – z powołaniem się na przepisy art. 121, 121a oraz 122 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 750 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 marca 2008 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu wstrzymywania i wycofywania z obrotu produktów leczniczych (Dz.U. Nr 57, poz. 347) uznał, że nie wynika z nich uprawnienie skarżącej do wszczęcia postępowania w sprawie składu produktu leczniczego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie wyjaśniające w sprawie niewłaściwego składu produktu leczniczego jest wszczynane przez organ z urzędu, a w konsekwencji nie może zostać wszczęte na wniosek. Innymi słowy, brak jest przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę uprawnienia dla skarżącej do wszczęcia tego postępowania. Dlatego prawidłowo Główny Inspektor Farmaceutyczny, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 z późn. zm.), odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie.

NSA wskazał, że powyższe rozstrzygnięcie nie oznacza, że kwestia składu produktu leczniczego pozostaje poza kontrolą. Uprawnienie do podjęcia działań w takiej sytuacji posiada bowiem np. prokurator.

Sentencja orzeczenia  (286 KB, PDF)

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że doręczenie decyzji jako czynność materialno-techniczna nie może stanowić samodzielnego przedmiotu skargi na bezczynność.
W ocenie skarżącej brak prawidłowego doręczenia oznaczał, że decyzja nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego, a tym samym sprawa nie została załatwiona w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że skarga na bezczynność w przedmiocie doręczenia decyzji jest niedopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, że skarga na bezczynność – na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. – dotyczy prowadzenia postępowania jako całości, zmierzającego do wydania aktu lub podjęcia czynności, a nie poszczególnych elementów tego postępowania. Nie jest zatem dopuszczalne wyodrębnianie pojedynczych czynności procesowych, takich jak doręczenie decyzji, jako samodzielnego przedmiotu skargi na bezczynność.

NSA wskazał również, że doręczenie decyzji ma charakter czynności materialno-technicznej, która nie kształtuje praw ani obowiązków strony. Jej funkcją jest jedynie wywołanie skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminów procesowych. W konsekwencji ewentualne nieprawidłowości w doręczeniu mogą być badane w ramach kontroli legalności decyzji lub w toku postępowania odwoławczego, a nie w drodze odrębnej skargi na bezczynność.

NSA odniósł się także do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., wskazując, że przepis ten nie służy zaskarżaniu poszczególnych czynności w toku postępowania, lecz dotyczy bezczynności w sprawach, których rezultat (akt lub czynność) nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu. Nie może on stanowić podstawy do objęcia kontrolą sądu administracyjnego samej czynności doręczenia.

Link do orzeczenia